Eskişehir'de bulunan ve 1896 yılında faaliyetlerine başlayan eğitim merkezi 130 yıldır hizmet veriyor. Merkezdeki 3 farklı hizmet binasında; 16 adet derslik, 5 adet tam ölçekli lokomotif ve tren simülatörü, 20 adet çok amaçlı masa tipi lokomotif ve tren seti simülatörü bulunuyor. Toplam 140 kişilik konaklama, 36 adet yatakhane ve 250 kişilik yemekhane kapasitesi ile hizmet verilen Eskişehir Demiryolu Eğitim ve Sınav Merkezi Müdürlüğü'nde 20'si öğretmen olmak üzere toplam 36 personel görev yapıyor. Öğrenciler, merkezdeki 25 simülatörde gerçeği aratmayan sürüş deneyimi yaşıyor. Simülasyonlarda kursiyerlerin önüne eğitim görevlilerince farklı engeller çıkarılıyor. 4 mevsim şartlarının da ayarlanabildiği lokomotif simülasyonlarında, kaza, raylara hayvan çıkması veya ray trafiğinde değişiklik gibi senaryolarda adayların bilgi birikimleri ölçülüyor. Simülatör içinde sürüş yapan kursiyerleri sınıf içerisinden arkadaşları anbean izleyebiliyor. Özellikle hareketli simülatörde ders gören kursiyerler yoldaki sarsıntıları dahi hissedebiliyor. 960 saatlik temel makinist eğitim sürecinin 222 saatlik dilimini kursiyerler simülatörlerde geçiriyor. Yüz yüze 300 kursiyerin eğitim gördüğü merkezde, ayrıca 10 sanal sınıfta 300 katılımcı ile uzaktan eğitimler de veriliyor.
"222 saatlik uygulama kısmı simülatörlerimizde gerçekleştirilmektedir"
Uzman Öğretmen Mürsel Dülger, simülasyon eğitimiyle ilgili şu bilgileri verdi:
"Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü tarafından yetkilendirilmiş, makinist eğitimi verebilen tek eğitim merkeziyiz. Merkezimizde, demiryolu parkımızda aktif olarak kullanılan DE33000 dizel-elektrik lokomotifimizin birebir simülasyonu bulunmaktadır. Öğrencilerimiz buraya gelene kadar gerekli temel bilgileri teorik olarak alıyorlar. Simülatör aşamasına geçildiğinde ise bu temel bilgileri, sanki gerçek bir trenin içindeymiş gibi simüle ederek pratik becerilere dönüştürüyoruz. Trenin hareket ettirilmesi, arkadaki yolcu veya yük vagonlarının idaresi gibi makinistlik görevlerini gerçeğe en yakın haliyle öğretiyoruz. Simülatörlerimizde bir makinistin yolda karşılaşabileceği her türlü durumu canlandırabiliyoruz. Gündüz-gece farkı, yaz ve kış mevsimi şartları gibi çevresel faktörlerin yanı sıra; trenin virajlarda sağa sola yatması, rampa aşağı inişlerdeki ivmelenme ve frenleme esnasındaki sarsıntılar gibi fiziksel etkileri de öğrencimize birebir yaşatıyoruz. Normal şartlarda toplamda 960 saatlik temel bir makinist eğitimi sürecimiz bulunmaktadır. Bu kapsamlı eğitimin 222 saatlik uygulama kısmı simülatörlerimizde gerçekleştirilmektedir. Şu an sınıfımızda eğitim gören 10 kursiyerimizle bu profesyonel süreci titizlikle sürdürüyoruz."
Türkiye'de alanında yetkili tek eğitim merkezi
Memur, sözleşmeli personel, işçi, hizmet alımı yapılan firma personeline eğitim verilen merkezde, şirket dışından da ulusal demiryolu taşımacılık şirketleri, kent içi raylı sistem işletmecileri, demiryolu araçları bakım şirketleri ve diğer demiryolu paydaşlarının personeli de hizmetlerden faydalanabiliyor. Tren Makinisti Eğitimi konusunda Türkiye'de alanında yetkili tek eğitim merkezinde, Yüksek Hızlı Trenler başta olmak üzere tüm dizel ve elektrikli lokomotifler ile tren setlerini kullanan makinistler yetiştiriliyor. Merkezde makinist eğitimleri haricinde diğer alanlarda ihtiyaç duyulan, mühendis ve teknisyenlere yönelik demiryolu teknik eğitimleri, işçilere yönelik demiryolu araçları bakım onarım eğitimleri, lojistik personeli eğitimleri, tren şefi, kondüktörü, tren teşkil görevlisi, vagon teknisyeni yetiştirme, tehlikeli madde taşımacılığı, iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri de veriiyor.
"Simülatör eğitimleri oldukça keyifli geçiyor"
Az sayıdaki kadın kursiyerlerden biri olan Feride Eryılmaz, "Eskişehir Demiryolu Eğitim ve Sınav Merkezi, uzun yıllardır demiryolları alanında nitelikli eğitimler vermeye devam ediyor. Ben de bir Eskişehirli olarak, bu bölümden aslında tercih döneminde haberdar oldum ve yaptığım araştırmalar neticesinde bu yola girmeye karar verdim. Makinistlik eğitimi yaklaşık 8-9 ay süren kapsamlı bir süreci kapsıyor. Bu sürenin ilk 5-6 ayında sınıflarda yoğun bir teorik eğitim görüyoruz. Teorik aşamayı tamamladıktan sonra ise uygulama safhasına geçiyoruz. Uygulamalı eğitimlerimizi Eskişehir Hasanbey Lojistik Merkezi'nde gerçek ortamda veya merkezimizdeki simülatörlerde gerçekleştiriyoruz. Yaklaşık 9 aylık bu maratonun sonunda Mesleki yeterlilik Kurumu (MYK) sınavına girerek makinist ehliyeti almaya hak kazanıyoruz. Ağustos ayında 140 kursiyer arkadaşımızla beraber yola çıktık ve şu an eğitimin 6'ncı ayındayız. Şu an devam ettiğimiz simülatör eğitimleri oldukça keyifli geçiyor; çünkü bu simülatörler sayesinde gerçeğe çok yakın bir sürüş deneyimi yaşama fırsatı buluyoruz. Eğitim merkezimizde sadece Eskişehirliler değil; Sivas'tan Malatya'ya, Bursa'dan Karabük ve Zonguldak'a kadar Türkiye'nin dört bir yanından gelen arkadaşlarımız var. Kısacası, makinistliği çocukluk hayali olarak gören ve bu işe gönül veren herkesin yolu bir şekilde Eskişehir Demiryolu Eğitim ve Sınav Merkezi ile kesişiyor" dedi.
"Bir makinistin başına ne gelebilirse, simülatörde aynısını yaşıyoruz"
Küçüklüğünden bu yana makinist olma hayali kuran Muhsin Çay, "Küçüklüğümden beri trenlere karşı büyük bir ilgim ve alakam vardı. Bu yüzden makinist olmaya karar verdim. Şu an içinde bulunduğumuz bu simülatör eğitimi, birebir gerçeği yansıtıyor. Yaşadığımız bu duygu tarif edilemez. Sonuçta çocukluk hayalimiz, bu yüzden çok memnunuz. Günlük hayatta bir makinistin başına ne gelebilirse, burada simülatörde birebir aynısını yaşıyoruz. Bazen yola aniden bir hayvan, bazen de bir araba çıkabiliyor. Hemzemin geçitlerde yaşanabilecek kazalar gibi her türlü senaryoyla burada karşılaşıyoruz. Hem yük hem de yolcu treni sürme deneyimi yaşıyoruz. Taşıdığımız yükün içinde kömürden taşa kadar her şey olabiliyor. Toplamda 8 aylık bir eğitim sürecimiz var. Biz şu an 6'ncı ayımızı bitirdik. Önümüzde 2 aylık bir eğitimimiz daha kaldı. Bu süreci tamamladıktan sonra MYK sınavımıza gireceğiz. Bu işi gerçekten seven, gönül veren herkese makinistliği canı gönülden ve şiddetle tavsiye ederim" diye konuştu.
