Eskişehir’in pişmiş toprak ve kiremit sanayisindeki köklü geçmişinden doğan Uluslararası Eskişehir Pişmiş Toprak Sempozyumu, bu yıl 18’inci kez düzenleniyor. Tepebaşı Belediyesi öncülüğünde, Kılıçoğlu ana sponsorluğunda ve çok sayıda kurumun desteğiyle gerçekleştirilen sempozyum, yıllar içinde Eskişehir’in en güçlü marka değerlerinden birine dönüştü.
Eskişehir’de pişmiş toprak ve kiremit üretiminin kurumsal temelleri Cumhuriyet’in ilk yıllarında atıldı. Cumhuriyet henüz üçüncü yılındayken, Ekim 1926’da Anadolu Avrupa Tuğla Fabrikası Anonim Şirketi kuruldu ve kentte ilk kiremit üretimi gerçekleştirildi. Eskişehir’in bu üretim birikimi, zamanla kentin ekonomik ve toplumsal belleğinde önemli bir yer edindi. Sempozyum ise bu köklü sanayi mirasını sanat, bilim ve kültürle buluşturarak geleceğe taşıyor.
İlki 2001 yılında gerçekleştirilen Uluslararası Eskişehir Pişmiş Toprak Sempozyumu, ülkemizin en istikrarlı ve sürdürülebilir sanat, sektör ve bilim toplantılarından biri olarak öne çıkıyor. Pişmiş toprağın üretimden sanata uzanan yolculuğunu görünür kılan sempozyum, uluslararası toplantılarla Eskişehir’in dünyaya açılan önemli kültür ve sanat kapılarından biri olmayı sürdürüyor.
Bugüne kadar sempozyuma 159’u Türk, 69’u yabancı olmak üzere toplam 228 sanatçı katıldı. Sanatçıların ürettiği 244 pişmiş toprak heykel, Tepebaşı’nın farklı noktalarında sergilenerek kentin açık hava sanat belleğini oluşturdu. Sempozyum kapsamında ayrıca 400’ü aşkın bilimsel bildiri yayımlandı.
8 sanatçı Eskişehir için üretecek
Bu yıl sempozyuma Ayşegül Veryeri, Ercan Dural, Tuba Önder, Nilgün Salur, Özgür Yıldız, Ümit Gürsoy, Japonya’dan Mariko Okubo ve Fransa’da yaşayan Çinli sanatçı Yin Chang katılacak. 6 Türk ve 2 yabancı sanatçı, beş gün boyunca Vecihi Hürkuş Havacılık ve Teknoloji Parkı’nda eserlerini üretecek.
Yabancı sanatçıların deneyimleri, sempozyum kapsamındaki uluslararası toplantılarda öğrenciler, akademisyenler ve sanatseverlerle paylaşılacak. Prof. Bilgehan Uzuner’in de konuk olarak yer alacağı buluşmalar, sempozyumun bilimsel ve uluslararası niteliğini güçlendirecek.
Bu yılın kolektif eseri Atatürk Anıtı olacak
Sempozyumun gelenek haline gelen kolektif eser üretimi bu yıl da devam edecek. Sanatçıların ortak emeğiyle Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü betimleyen bir Atatürk Anıtı oluşturulacak. Çocukların el emeğiyle hazırladığı çiçekler de eserin ayrılmaz bir parçası olacak.
Önceki yıllarda gerçekleştirilen kolektif çalışmalar arasında 2021 yılında “Varlığınız Sağlığımız Anıtı”, 2023 yılında “Sonsuz Cumhuriyet Anıtı” ve 2025 yılında çağdaş sanat anlayışıyla yeniden yorumlanan “Yazılıkaya” yer aldı.
“Tepebaşı'nın hafızası; toprakta, ateşle biçimlenen tuğlada ve kiremitte saklı”
Sempozyumla ilgili bilgi veren Tepebaşı Belediye Başkanı Ahmet Ataç, “Bazı kentlerin hafızası taşta saklıdır. Bazı kentlerin hafızası ise toprakta... Eskişehir'in, özellikle de Tepebaşı'nın hafızası; toprakta, ateşle biçimlenen tuğlada ve kiremitte saklıdır. Bu hafıza; üretimin, emeğin, dayanışmanın ve Cumhuriyet'in kent kurma iradesinin hafızasıdır” dedi.
Ataç sözlerine şöyle devam etti;
“Cumhuriyet henüz üçüncü yılındayken, Ekim 1926'da Anadolu Avrupa Tuğla Fabrikası Anonim Şirketi kuruldu ve kentimizde ilk kiremit üretimi gerçekleştirildi.
1928 yılında Kurt Sait ve Muhtar Başkurt'un ortaklığıyla Kurt Kiremit Fabrikası üretime geçti. 1933'te Çift Kurt Kiremit Fabrikası işletmeye açıldı. 1938'de ise Sabri Kılıçoğlu tarafından Arslan Kiremit Fabrikası kuruldu. Cumhuriyet dönemi Türkiye'sinin ilk tuğla ve kiremit fabrikaları arasında bulunan bu girişimler sayesinde, o güne kadar yurt dışından satın alınan Marsilya tipi kiremit ülkemizde üretilmeye başlandı.
Bu, yalnızca bir sanayi yatırımı değildi. Genç Cumhuriyet'in kendi imkânlarıyla kalkınma iradesinin somut bir ifadesiydi. Bu fabrikalarda üretilen tuğlalar ve kiremitler yalnızca binaların duvarlarını ve çatılarını kurmadı; Cumhuriyet'in kentlerini, fabrikalarını, okullarını ve geleceğini de inşa etti.
Cumhuriyet henüz üçüncü yılındayken, Ekim 1926'da Anadolu Avrupa Tuğla Fabrikası Anonim Şirketi kuruldu ve kentimizde ilk kiremit üretimi gerçekleştirildi. Bu şirketin kurulmasında dönemin İçişleri Bakanı Cemil Bey'in teşvikleri etkili oldu. Ardından 1927'de Eskişehir Marsilya Kiremiti ve Makina Tuğlası Limited Şirketi kuruldu; Hamdi Salih, Yahya Ahmet yani Mimar Ahmet, Safvet, Sadullah İbrahim ve Mösyö Petro Şirkof Beylerin girişimi, Eskişehir sanayisinin gelişiminde önemli bir dönüm noktası oldu. Sabri Kılıçoğlu da daha sonra bu şirketin hissedarları arasında yer aldı.
1928 yılında Kurt Sait ve Muhtar Başkurt'un ortaklığıyla Kurt Kiremit Fabrikası üretime geçti. 1933'te Çift Kurt Kiremit Fabrikası işletmeye açıldı. 1938'de ise Sabri Kılıçoğlu tarafından Arslan Kiremit Fabrikası kuruldu. Cumhuriyet dönemi Türkiye'sinin ilk tuğla ve kiremit fabrikaları arasında bulunan bu girişimler sayesinde, o güne kadar yurt dışından satın alınan Marsilya tipi kiremit ülkemizde üretilmeye başlandı.
Bu, yalnızca bir sanayi yatırımı değildi. Genç Cumhuriyet'in kendi imkânlarıyla kalkınma iradesinin somut bir ifadesiydi. Bu fabrikalarda üretilen tuğlalar ve kiremitler yalnızca binaların duvarlarını ve çatılarını kurmadı; Cumhuriyet'in kentlerini, fabrikalarını, okullarını ve geleceğini de inşa etti.
İşte bu nedenle pişmiş toprak bizim için sıradan bir yapı malzemesi değildir. Pişmiş toprak; Tepebaşı'nın kimliğidir, emeğidir, üretim kültürüdür ve toplumsal belleğidir. Tepebaşı Belediyesi olarak 2001 yılında Uluslararası Eskişehir Pişmiş Toprak Sempozyumu'nu bu güçlü tarihsel mirasın üzerine kurduk. Amacımız; pişmiş toprağın sanayi geçmişini bilimle, sanatla ve kentin gündelik hayatıyla buluşturmaktı. Bu değeri, geçmişte kalmış bir üretim hikâyesi olmaktan çıkarıp yaşayan bir kent değerine dönüştürmek istedik”
“Toplam 228 sanatçı Eskişehir'de bir araya geldi”
“Bugün geldiğimiz noktada büyük bir gururla söylüyoruz ki Pişmiş Toprak Sempozyumu artık yalnızca Tepebaşı Belediyesi'nin gerçekleştirdiği bir etkinlik değildir. Bu sempozyum; Eskişehir'in mirasıdır. Tepebaşı'nın belleğidir. Kentimizin açık hava sanat hafızasıdır” diye sözlerine devam eden Başkan Ataç “Bugüne kadar sempozyum kapsamında 159'u Türk, 69'u yabancı olmak üzere toplam 228 sanatçı Eskişehir'de bir araya geldi. Sanatçılarımızın katkılarıyla kentimize 244 pişmiş toprak heykel kazandırıldı. Bu eserler bugün Tepebaşı'nın sokaklarında, parklarında ve meydanlarında yaşamaya devam ediyor. Kentimize gelen herkes, bu eserlerde toprağın emeğe; emeğin sanata; sanatın da kalıcı bir kent hafızasına dönüştüğünü görüyor. Bu artık yalnızca bir sempozyum değildir. Eskişehir'in kültürel hafızasına kazınmış, Tepebaşı'nın kimliğini görünür kılan ve kente kalıcı eserler bırakan ortak bir Cumhuriyet projesidir” ifadelerini kullandı.
Ataç açıklamalarına şöyle devam etti;
“Bu yıl 18'incisini gerçekleştireceğimiz Uluslararası Eskişehir Pişmiş Toprak Sempozyumu'nda 6 Türk ve 2 yabancı olmak üzere 8 değerli sanatçımızı Eskişehir'de ağırlayacağız. Ayşegül Veryeri, Ercan Dural, Tuba Önder, Nilgün Salur, Özgür Yıldız ve Ümit Gürsoy; ülkemizden sempozyumumuza katılacak sanatçılarımız olacak. Japonya'dan Mariko Okubo ve Fransa'da yaşayan Çinli sanatçı Yin Chang da eserleriyle bu büyük sanat buluşmasına uluslararası bir değer katacak. Kendilerine şimdiden hoş geldiniz diyor; kentimize, sanatımıza ve ortak belleğimize yapacakları katkılar için teşekkür ediyorum.
Bu yıl sempozyumumuzun en önemli ayaklarından biri de uluslararası toplantılar olacak. Farklı ülkelerden sanatçıların, akademisyenlerin, öğrencilerin ve sanatseverlerin bir araya geleceği bu buluşmalar; pişmiş toprağın sanat, üretim, kültür ve kent yaşamındaki yerini çok yönlü biçimde ele alma fırsatı sunacak. Mariko Okubo ve Yin Chang da kendi ülkelerindeki sanat birikimlerini, üretim deneyimlerini ve pişmiş toprağa ilişkin yaklaşımlarını öğrencilerimizle paylaşacak. Böylece gençlerimiz yalnızca eserlerin ortaya çıkış sürecini izlemekle kalmayacak; farklı kültürlerin sanat anlayışlarıyla doğrudan temas kurma imkânı da bulacak.
Bu yıl sempozyumumuzda, geçmiş dönemlerde sanat danışmanlığını üstlenmiş değerli akademisyen Prof. Bilgehan Uzuner'i de konuk etmekten büyük mutluluk duyuyoruz. Hocamızın birikimi ve değerlendirmeleri, sempozyumumuzun sanat, sektör ve bilim arasındaki güçlü bağını daha da görünür kılacak; yıllar içinde oluşan sanat anlayışının sürekliliğine de katkı sunacaktır.
Bizim için sempozyumun en kıymetli taraflarından biri sanatı yalnızca sergilenen bir sonuç olarak değil; bilgiyi, deneyimi ve ilhamı paylaşan canlı bir süreç olarak görmektir. Katılımınız, desteğiniz ve bu ortak heyecana kattığınız değer için hepinize teşekkür ediyorum. 18. Uluslararası Eskişehir Pişmiş Toprak Sempozyumu'nun Eskişehir'e, Tepebaşı'na, ülkemize ve sanat dünyasına hayırlı olmasını diliyorum”
Konserler ve etkinliklerle dolu program
Sempozyumun açılış töreni, 2 Eylül Çarşamba günü saat 18.30’da gerçekleştirilecek. Açılışın ardından saat 20.00’de Ekin Uzunlar konseri düzenlenecek. Program kapsamında 3 Eylül Perşembe günü Echo Tribute Band, 4 Eylül Cuma günü Cosmoskiss ve 5 Eylül Cumartesi günü Valeria Sonar Jazz Quartet sahne alacak.
Sempozyum, 6 Eylül Pazar günü saat 18.30’da düzenlenecek kapanış töreniyle sona erecek. Kapanış töreninin ardından Kolektif İstanbul, saat 20.00’de Eskişehirlilerle buluşacak.
Program kapsamında 5 Eylül Cumartesi günü Vega AVM’de Down sendromlu çocuklara yönelik yemek yarışması ile yöresel yemek yarışmaları gerçekleştirilecek. Vecihi Hürkuş Havacılık ve Teknoloji Parkı’nda 2-6 Eylül tarihleri arasında 10.00-17.00 saatleri arasında eğlenerek öğrenen çocuk atölyeleri, rekreasyon etkinlikleri ve çocuk çamur atölyeleri düzenlenecek. El sanatları tanıtım ve satış stantları da sempozyum boyunca ziyaret edilebilecek.
“Gelenek Gelecek” Bilgehan Uzuner Sergisi ise 2-14 Eylül tarihleri arasında Atila Özer Karikatürlü Ev’de sanatseverlerle buluşacak. Serginin açılışı, 2 Eylül Çarşamba günü saat 16.00’da yapılacak.
Sponsorlar
18’inci Uluslararası Eskişehir Pişmiş Toprak Sempozyumu; ana sponsorlar Kılıçoğlu, Espark, ERİAD, Ecan Alışveriş Merkezi ve Cassaba Modern.
Destek veren kuruluşlar
ÇES Elektrik, New Level, Tepe Asansör, Vega, Eriş 1903, Atayurt Okulları Kids, Bess Gayrimenkul, Eskişehir Ticaret Borsası, Ümit Hastaneleri, The Merlot Hotel, Sam Royal Hotel, Eskişehir Organize Sanayi Bölgesi, Museum, Elit, Seramiksir.com, Beğiter Grup, Espir Sanat, Sempra Restaurant & Cafe, Sümer Restaurant, Noémie, Gorill Burger House, Guernica Coffee & Gallery, Kalite Çikolata, Akasya Seramik, T.S.M.B
Destekçi kurumlar
T.C. Kültür Bakanlığı, T.C. Eskişehir Valiliği, Eskişehir Büyükşehir Belediyesi, Odunpazarı Belediyesi
