Eskişehir’de çevre ve ekoloji örgütleri, 9-20 Kasım 2026 tarihleri arasında Antalya’da gerçekleştirilecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) öncesinde açıklamalarda bulunarak Türkiye’nin iklim ve çevre politikalarını eleştirdi. TMMOB Eskişehir İl Koordinasyon Kurulu ile Eskişehir Doğa ve Yaşam Platformu temsilcileri, iklim krizinin çözümünün karbon ticareti ve piyasa mekanizmalarında aranmasına karşı çıkarak iklim adaleti çağrısı yaptı.
“Karbon ticareti iklim krizine çözüm değil”
TMMOB Eskişehir İl Koordinasyon Kurulu Sekreteri Feride Betül Hacımusalar Yörükcü, açıklamasında COP31’i “Sıfır emisyon mu, emisyon ticareti mi? Karbon piyasalarının gölgesinde COP31” sözleriyle değerlendirdi.
İklim krizinin insanlık ve tüm canlı yaşamı açısından en önemli sorunlardan biri olduğunu belirten Yörükcü, küresel çevre diplomasisinin ekolojik yıkımı durduracak politikalar üretmek yerine doğayı ve kirliliği yeni bir ticaret alanına dönüştürdüğünü savundu.
Emisyon Ticaret Sistemleri, karbon piyasaları ve net sıfır hedefleri kapsamında geliştirilen mekanizmaların iklim krizinin çözümünü piyasanın işleyişine bıraktığını ifade eden Yörükcü, tarihsel olarak atmosferi en fazla kirleten ülkelerin sorumluluklarını üstlenmek yerine karbon ticareti aracılığıyla yeni ekonomik ilişkiler kurduğunu dile getirdi. Bu durumun, daha az kirleten Küresel Güney ülkelerinin ekolojik yıkımın ekonomik ve toplumsal yükünü taşımasına neden olduğunu belirterek bu eşitsizliği “karbon sömürgeciliği” olarak nitelendirdi.
Türkiye'deki çevre sorunlarının yalnızca karbon emisyonu üzerinden değerlendirilemeyeceğini kaydeden Yörükcü, plansız kentleşme, rant odaklı yapılaşma, betonlaşma, denetimsiz madencilik, doğal alanların tahribi ve yetersiz altyapı politikalarının çevre felaketlerinde önemli rol oynadığını söyledi.
Sel ve taşkın gibi doğa olaylarının afete dönüşmesinde bilimsel planlama ve denetim eksikliğinin sorumluluğunun doğaya yüklenemeyeceğini belirten Yörükcü, COP31’in demokratik katılımın sağlandığı bir platform olması gerektiğini vurguladı.
TMMOB olarak gerçek çözümün karbon ticaretinde değil; kirletenlerin tarihsel ve güncel sorumluluklarını üstlenmesinde, doğal varlıkların kamusal yarar doğrultusunda korunmasında ve enerji, sanayi, kentleşme ile madencilik politikalarının bilimsel planlamayla yürütülmesinde olduğunu ifade eden Yörükcü, “İklim adaleti, kirletme hakkının pazarlanmasıyla değil, ekolojik yıkımın gerçek sorumlularının hesap vermesiyle mümkündür” dedi.
“COP31 senin neyine Murat Kurum”
Eskişehir Doğa ve Yaşam Platformu adına konuşan Cevat Aydemir ise Türkiye’nin farklı bölgelerinde sürdürülen madencilik, enerji ve yapılaşma projelerini gündeme getirerek COP31’e ev sahipliği yapacak Türkiye’nin iklim politikalarını eleştirdi.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un zirvede hangi politikaları savunacağının belirsiz olduğunu söyleyen Aydemir, Karadeniz’de çay, fındık, dereler ve dağların; Doğu Anadolu’da dağların; Akdeniz’de ormanların ve kıyıların; İç Anadolu’da ise tarım alanları ile su kaynaklarının madencilik ve yapılaşma faaliyetleri nedeniyle zarar gördüğünü ileri sürdü.
Ege Bölgesi’ndeki zeytinlikler ve Akbelen’de yaşanan mücadeleye de dikkat çeken Aydemir, fosil yakıtlardan çıkış taahhütlerine rağmen yeni ruhsatlar verildiğini, fosil yakıtla enerji üreten şirketler için özel düzenlemeler hazırlandığını söyledi.
Aydemir, “Fosil yakıttan çıkamayanlar, aynı şekilde kömür yakmaktan da uzaklaşamıyorlar. Bu şekilde bir fosil yakıttan çıkıştan bahsedilemez” ifadelerini kullandı.
COP31 kapsamında şirketlerin iklim destekçisi olarak tanıtılmasına da tepki gösteren Aydemir, Cengiz Holding’in zirvede iklim ortağı olmasını eleştirdi. Şirketin Kazdağları, Artvin Cerattepe, Akbelen, Ordu, Sivas, Gümüşhane, Kırşehir, Trakya ve Eskişehir Alpagut-Atalan gibi bölgelerdeki çevre mücadelelerinde gündeme geldiğini belirtti.
İklim krizinin çözümünde bilim insanlarının, çevrecilerin, ekolojistlerin ve doğa savunucularının söz sahibi olması gerektiğini dile getiren Aydemir, “Doğayı katleden, ormanlarımızı, su kaynaklarımızı ve tarım alanlarımızı vahşi madenciliğe kurban edenler Antalya’da COP31 İklim Zirvesi’nde iklim krizini konuşamaz” diye konuştu.
“Yeşil dönüşüm yalanına karşı iklim adaleti”
Eskişehir Doğa ve Yaşam Platformu adına açıklama yapan Eskişehir Ekoloji Derneği Başkanı Filiz Fatma Özkoç da Türkiye’deki ekolojik yıkım projelerine ve COP31’in sponsorlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Eskişehir’de Kaymaz, Alpu Esence, Mihalgazi Alpagut, Sarıcakaya, Beylikova ve Demirli başta olmak üzere çeşitli bölgelerdeki projelere dikkat çeken Özkoç, ülkenin farklı bölgelerinde madencilik faaliyetleri, orman tahribatı ve acele kamulaştırmalar nedeniyle doğanın ve yaşam alanlarının zarar gördüğünü savundu.
Şirketlerin ve holdinglerin iklim zirvesinde sponsor ve iklim destekçisi olarak yer almasına karşı çıkan Özkoç, Cengiz Holding, Kalyon Holding, Koç Holding, Sabancı Holding, Limak Holding, IC Holding, Rönesans Holding, Nurol Holding, Türk Telekom, Türk Hava Yolları, Turkcell, Togg, Garanti BBVA, Ziraat Bankası, Halkbank, VakıfBank, İş Bankası, Şişecam, Siemens, Deloitte, Trendyol ve IKEA'nın da aralarında bulunduğu çok sayıda şirket ve kurumu sıraladı.
Zirvede holdingler yerine meslek odalarının, çevre ve doğa örgütlerinin, bilim insanlarının, yerel halkın ve köylülerin yer alması gerektiğini belirten Özkoç, iklim adaletinin yalnızca karbon emisyonlarını azaltmakla sınırlı olmadığını ifade etti.
İklim krizinin sorumluluğunun bireylere yüklenmesini eleştiren Özkoç, daha az elektrik kullanılması, daha az seyahat edilmesi veya karbon ayak izinin azaltılması gibi bireysel önlemlerin tek başına krizi çözemeyeceğini söyledi. Asıl tartışılması gerekenin doğayı kimin tahrip ettiği, bunun bedelini kimin ödediği ve doğal kaynaklar üzerindeki karar yetkisinin kimde olduğu olduğunu vurguladı.
Antalya’da İklim Adaleti Forumu, Eskişehir’de yürüyüş
Açıklamalarda, COP31 sürecine karşı alternatif bir toplumsal mücadele zemini oluşturmak amacıyla Antalya’da 15-16-17 Kasım tarihlerinde İklim Adaleti Forumu düzenleneceği duyuruldu.
Forum kapsamında “Halkın Yaşam Hakkı Beyannamesi”nin ilan edilmesinin hedeflendiği belirtilirken, iklim adaletinin sokaklarda ve meydanlarda büyütülmesi çağrısı yapıldı.
Eskişehir Doğa ve Yaşam Platformu, bu kapsamda 13 Kasım Cuma günü saat 17.00’de Köprübaşı’nda bir araya gelerek İki Eylül Caddesi üzerinden Taşbaşı’na yürüyüş gerçekleştireceklerini açıkladı.
