Referandum öncesinde çok sayıda anket yapıldı.
Amaçları belli…
“Sandıktan çıkacak sonucu önceden belirlemek” denilebilir.
Seçmenlere değişik sorular yöneltildi.
Asıl yanıtı aranan soru da “evet mi, hayır mı” oldu.
Alınan yanıtlara göre yapılan tahminler kamuoyuna açıklandı.
Aralarında tutanlar da var tutmayanlar da…
Tutmayanlardan bazıları için “neyse” denilebilir… Ancak bazıları da var ki yapanlar için “sınıfta kaldılar” demek yanlış olmaz.
Neyse…
O anketler geride kaldı.
Referandumdan sonra sıcağı sıcağına yapılan bir anket var.
Uluslar arası bir araştırma kuruluşu olan IPSOS tarafından CNN Türk için yapıldı.
Amacı için “sandıktan çıkan sonuçların analizini yapmak” denilebilir.
Dikkat çekici tespitler içeriyor.
En dikkat çekici tespitlerden birisi parti tercihine göre “evet-hayır” oyları… Baz alınan da 1 Kasım milletvekili genel seçimleri…
1 Kasım milletvekili genel seçimlerinde Adalet ve Kalkınma Partisi’ne oy veren seçmenlerin yüzde 90’nı referandumda “evet” oyu vermiş.
“Hayır” diyenlerin oranı yüzde 10…
“Hayır” saflarının lideri konumunda bulunan Cumhuriyet Halk Partisi’ne oy veren seçmenlerde de tercih değişikliği var.
Ancak oranı çok düşük… Yüzde 5…
1 Kasım milletvekili genel seçimlerinde Cumhuriyet Halk Partisi’ne oy verenler seçmenlerin yüzde 95’i referandumda da “hayır” oyu vermiş.
“Hayır” saflarında yer alan Halkların Demokratik Partisi seçmenleri arasında da tercih değiştirenlerin oranı düşük… Yüzde 9…
1 Kasım milletvekili genel seçimlerinde Halkların Demokratik Partisi’ne oy veren seçmenlerin yüzde 91’i referandumda da partinin kararı doğrultusunda “hayır” oyu vermiş.
Ankete göre seçmenlerinde en büyük bölünmeyi yaşayan parti Milliyetçi Hareket Partisi…
1 Kasım milletvekili genel seçimlerinde Milliyetçi Hareket Partisi’ne oy veren seçmenlerin yüzde 73’ü referandumda, parti lideri Devlet Bahçeli’nin “evet” çağrısına karşın “hayır” oyu verdi.
Devlet Bahçeli’nin çağrısı doğrultusunda “hayır” oyu veren seçmenlerin oranı yüzde 27…
İstanbul, Ankara, İzmir, Adana ve Bursa gibi büyük kentlerde oluşan tablo daha da dikkat çekici…
Bu kentlerde Devlet Bahçeli’nin çağrısına uymayarak “hayır” oyu kullanan Milliyetçi Hareket Partisi seçmenlerinin oranı yüzde 80’i buluyor.
Ankette ele alınmamış…
Ancak Eskişehir’deki tablo da çok farklı değil…
1 Kasım milletvekili genel seçimlerinde Milliyetçi Hareket Partisi’ne oy veren seçmenlerin büyük bölümü referandumda “hayır” dedi.
Milliyetçi Hareket Partisi genel merkezinin seçmenlerini “evet için ikna edemediği” referandum sürecinde de görülüyordu.
IPSOS tarafından yapılan anketle de tespit edilmiş oldu.
Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Devlet Bahçeli ve genel merkez yöneticileri bunu kabullenmiyorlar.
“Milliyetçi Hareket Partisi seçmenleri parti genel merkezinin kararını kabul etmedi” tespitine tepki gösteriyorlar.
Olacak şey değil ama “Yüksek Seçim Kurulu bu konuda bir tespitte bulunsun” bile dedikleri oluyor.
Ancak onlara ne derlerse desinler boşuna…
Gerçek sandıklardan çıkan sonuçlarda net olarak görülüyor.
Aslında onlar da gerçeği biliyorlar.
Ancak bilmezden geliyorlar.
Nedeni de belli…
Çok net olarak görülen gerçek karşısında yapılması gereken belli…
“Görevi bırakmak” ya da “olağanüstü kurultayı toplayarak güven tazelemeye gitmek…”
Yapılması gereken bu da yapması gerekenlerin böyle bir niyeti yok.
Toplanan imzalara rağmen yapmadılar. Şimdi hiçten yapmazlar.
Referandum sonrasında sergiledikleri tavrın nedeni de bu…
Gerekeni yapmamak için çok net olarak görülen gerçeği görmezden geliyorlar.
Bu yolla genel merkezdeki mevzilerini koruyabilirler.
Ancak kaybettikleri seçmenlerini geri kazanmaları kolay olmaz…
Neyse…
Daha önce de belirttik.
IPSOS tarafından yapılan anketin açıklanan sonuçlarında Eskişehir’e özel tespitler yok.
Ancak, Eskişehir’deki durum da çok farklı değil…
Türkiye genelinde oluşan tercih değişimleri Eskişehir’e de yansımış durumda…
Bu, “Eskişehir’de oluşan tabloda yerel faktörlerin etkili olmadığı” anlamına gelmez… Sonuçlarda elbette ki yerel faktörlerin de etkisi olmuştur.
Etki oranını kestirmek zor…
Ancak “belirleyici” oldukları söylenemez.
“Genelin yansıması” ağırlığı oluşturuyor gibi…
