Eskişehir’de kent içi ulaşım zamları arka arkaya gelmeye başladı.
Önce, minibüs dolmuşların ücretleri zamlandı.
Yeni ücret 3 Türk Lirası…
Bugün uygulamaya konulacak.
Aynı gün uygulaya girecek bir “zam kararı” daha var.
O da tramvay ücretlerini kapsıyor.
Kararın ne zaman alındığını bilemiyoruz ama duyurusu dün yapıldı.
Bugünden itibaren, tramvaylarda “zamlı tarife” geçerli…
Bu “bir sürpriz” mi?
Kesinlikle hayır.
Yapılacağı aylar öncesinden belliydi.
Anımsayanlar olacaktır.
Yaklaşık iki-üç ay kadar önceydi.
ESTRAM’dan bir açıklama geldi.
Maliyet artışından, korona salgını nedeniyle yolcu sayısının azalmasından yakınılıyordu.
Yakınılırken ortaya konulan gerekçelerden bazıları için “neyse” denilebilir. Ancak bazıları da vardı ki, gerçekle uzaktan yakından ilgileri yoktu.
“Komiktiler” bile denilebilir.
Eskiden 65 yaş üstü vatandaşlar “zarar etme nedeni” olarak gösterilirken, o açıklamada onlara konulan kısıtlamalar gerekçe gösterildi… Sanki onlardan ücret alınıyormuş gibi…
Neyse…
“Kontrollü sosyal yaşam” döneminin başladığı sıralarda yapılan açıklama, zamanlama açısından “düğün değil bayram değil, eniştem beni niye öptü” dedirtti.
O zaman dile getirmiş “böylesi bir açıklama boşuna yapılmaz, bu açıklama yapılacak zammın habercisi” demiştik.
Yanılmamışız…
Tramvay ücretlerine zam yapıldı.
Akıllı ESKART için ödenecek ücret 2,5 TL’den 3 TL’ye yükseltildi.
İndirimli Akıllı ESKART fiyatı 1,6 TL iken zamla birlikte 1,8 TL oldu.
Tek kullanımlık ESBİLET fiyatı 3,5 TL’den 4 TL’ye çıkartıldı.
İndirimli ESBİLET fiyatı da 3,25 TL’den 3,75 TL’ye yükseltildi.
Kararı alan UKOME…
Öyle olsa da zammı asıl yapan Büyükşehir Belediye Başkanlığı…
Zam kararının savunmasını da bu kez ESTRAM değil, Büyükşehir Belediyesi yaptı zaten…
Yapılan açıklamada zam için gösterilen gerekçeler, iki-üç ay önce ESTRAM tarafından gösterilen gerekçelerle aynı…
“Yükselen elektrik ve kur fiyatları ve personel giderleri… Pandemi nedeniyle yarı yarıya azalan yolcu sayısı” ve benzeri gerekçeler.
Açıklamada elektrik fiyatları ile personel giderlerindeki yıllık artış oranları da veriliyor.
Sonunda da “zamlar kaçınılmaz oldu” deniliyor.
Zammı yapanlar, kendilerini “haklı” göstermeye çalışıyor.
İlk bakışta “haklı” gibi de görülebilirler.
Ancak haklı falan değiller.
Bugüne kadar yapılan her zamda dile getirdiğimiz bir gerçek var.
Eskişehir’de kent içi ulaşım ücretleri çok pahalı…
Diğer illerle bir kıyaslama yapıldığında “Türkiye’nin ulaşımı en pahalı ili Eskişehir” demek yanlış olmaz.
Çoğu ilde “mesafeye göre ücret” uygulanırken Eskişehir’de böylesi bir uygulama da yok.
Bir duraklık mesafeye gidilse bile aynı ücret ödeniyor.
Hangi açıdan bakılırsa bakılsın, Eskişehir’de uygulanan fiyat politikasında savunulacak bir yer bulmak olanaksız.
“Tramvaylar zarar ediyor” olabilir.
Ancak bunun asıl nedeni “maliyet artışı” ya da “yolcu sayısı azlığı” olamaz…
Tramvaylar zarar ediyorsa, kesinlikle “kötü yönetim” nedeniyle ediyordur.
“Kötü yönetim” konusunda gösterilecek kanıtlar oldukça fazla…
En somut göstergesi de şu ilave hatlar…
“Hangi aklın ürünü” olduklarını bilemiyoruz ama sonuç ortada…
Bir ikisi hariç vatandaşların bir işine yaramıyorlar.
Onun içindir ki, boş gidip boş dönüyorlar.
Vatandaşa yararı yok, belediyeye zararı var.
Başka kanıtlar da ortaya konulabilir.
Söylenecek daha çok şey var.
Ancak sözü daha fazla uzatmaya gerek yok.
Uzun sözün kısası tramvaya yapılan zamlar “kaçınılmaz” değildir.
İşin bir yanı daha var.
Zam için gösterilen gerekçeler, “Eskişehir’e özgü” değiller ki… Tüm illerdeki kent içi ulaşımı etkiliyorlar.
Peki, Eskişehir dışında zam yapan belediye var mı?
Şu ana kadar yok.
Ne İzmir, ne İstanbul, ne de Ankara Büyükşehir Belediyesi kent içi ulaşıma zam yaptı.
Hiçbirisi yapmadı.
Korona salgını püskürtülemiyor… Virüs yayılma hızını iyice artırdı.
Böylesi bir dönemde diğer belediyeler zammı düşünmüyorlar. Zaten zor durumda olan vatandaşlara yeni bir yük eklemek istemiyorlar.
Eskişehir’deki tablo da ortada…
Eskişehir korona salgınında “riskli iller” arasında yer alıyor.
Eskişehir’de yaşayan insanların Halide malum… Gerçekten zor durumdalar.
Ama kimin umurunda…
Büyükşehir Belediyesi’nin başında bulunanlar, ulaşım zammı ile vatandaşlara darbe vuruyor.
Ne diyelim?
Aslında diyecek çok şey var, ama neyse…
