ESKİ Genel Kurulu bugün toplanıyor.
Gündemindeki konuların tamamını bilemiyoruz.
Ancak dikkatleri üzerinde toplayan bir konu var.
O da şebeke suyu fiyat tarifesi…
Gündeme gelmesinin nedeni belli…
Büyükşehir Belediyesi “fiyatlara zam yapılmasını” istiyor.
Önerdiği zam oranı da yüzde 13…
İlk bakışta “normal” sayılabilir.
“Normal” sayıldığı gibi “Türkiye’de her şeye sürekli zam yapılıyor, Eskişehir’deki şebeke suyu fiyatlarına zam yapılması doğaldır” da denilebilir.
Ancak geçerli olan tarifeler incelendiğinde iş değişir.
Eskişehir’de uygulanan su tarifesindeki fiyatlar ortada…
Konutlar için uygulanan fiyatlara bakalım…
“Elektronik kartlı sayaç aboneleri” için uygulanan tarifede 1 metre küp suyun bedeli 1,74 Türk Lirası…
Faturaya yansıyan rakam bu değil…
Üzerine eklenen “atık su bedeli” var.
Oranı yüzde 50…
Parasal tutarı da 0,87 Türk Lirası…
Aboneler, tükettikleri suyun karşılığında ödedikleri paranın yarısı kadar da “atık su bedeli” ödüyorlar.
Bu olacak şey değil…
“El insaf” dememek olanaksız…
Gel gör ki, yıllardır uygulanıyor.
Su bedeli ve “atık su bedeli” toplandığında 1 metre küp suyun fiyatı 2,61 Türk Lirası oluveriyor.
Bu kadar da değil…
Onların üzerine eklenen bir kalem daha var.
O da KDV…
O da eklendiğinde 1 metre küp suyun bedeli neredeyse 3 Türk Lirası oluveriyor.
Başlangıçta da belirttik…
Bu “elektronik kartlı sayaç”, kamuoyunda bilinen adıyla da “akıllı sayaç” kullanan aboneler için geçerli olan fiyat.
Geçerli olması için bir koşul daha var.
O da “sayaç bedelini ödemiş olmak…”
Aksi takdirde fiyat değişiyor.
“Akıllı sayaç” kullanmayan ve “akıllı sayaç bedelini ödemeyen” abonelere uygulanan tarife farklı…
Yine konut abonelerine bakalım…
1 Metre küp suyun bedeli 1,93 Türk Lirası…
Bu “çıplak su” bedeli…
Onun üzerine eklenen “atık su bedeli” var.
Oranı yine yüzde 50…
Parasal tutarı da 0,97 Türk Lirası…
İkisi toplandığında 1 metre küp suyun bedeli 2,90 Türk Lirası oluyor.
Bunun üzerine de yine KDV ekleniyor.
“Akıllı sayaç” ile “normal sayaç” ayırımını anlamak kolay değil…
Abonelerin “akıllı sayaç kullanmıyorum” deme hakları yok.
“Kullanma zorunluluğu” var.
ESKİ görevlileri abone istesin ya da istemesin sayaç değişikliği yapıyorlar.
Yani, “akıllı sayaç” kullanıp kullanmamak aboneye değil ESKİ Genel Müdürlüğü’ne bağlı…
O takarsa “akıllı sayaç” kullanılacak.
“Akıllı sayaç” kullanımı aboneye değil de ESKİ Genel Müdürlüğü’ne bağlı olmasına bağlı da cezayı abone ödüyor.
Buna “haksızlık” denilmez mi?
Elbette ki öyle denilir.
Konutlardaki durum böyle…
Uygulanan iki fiyat var.
Birisi 2,61 TL, diğeri de 2,90 TL… KDV’siz fiyatlar.
Bu fiyatlar için “düşük” denilebilir mi?
Kesinlikle denilemez…
Tam aksine “çok pahalı” denilebilir.
Genel görüş de bu doğrultuda zaten…
Yıllardır “en pahalı suyu Eskişehirliler kullanıyor” deniliyor.
Uygulanan fiyatlar zaten yüksek…
Bu fiyatlar dikkate alındığında “yüzde 13’lük zam istemi” için “normal” denilebilir mi?
Elbette ki hayır…
O istem kabul edildiğinde yalnızca “çıplak su bedeli” artmayacak… Beraberinde “atık su bedeli” de artacak… Aynı şekilde KDV tutarı da yükselecek.
O zaman zaten “çok pahalı” olan su bedeli “çok daha pahalı” hale gelecek.
Parasal açıdan bakıldığında zam için haklı bir gerekçe yok.
İşin bir diğer yanı var.
TÜKODER Başkanı Sülahi Özalp de işin o yanını dile getiriyor.
“…Temiz, içilebilir ve kullanılabilir suya erişim temel gereksinimlerin karşılanması adı altında evrensel tüketici haklarındandır. Belediyeler kamu kuruluşlarıdır. Kar amacı güden şirket mantığı ile fiyatlandırma yapılamaz. Büyükşehir Belediyesi ESKİ Genel Müdürlüğü kullanma suyu kullanan tüketicileri müşteri olarak görmemelidir.”
TÜKODER Başkanı’nın dedikleri de böyle…
Zamma karşı çıkıyor.
Hangi açıdan bakılırsa bakılsın su fiyatlarına zam yapılmasının haklı bir yanı yok.
Kararı verecek olanlar ESKİ Genel Kurulu üyeleri… Aslında Büyükşehir Belediye Meclisi üyeleri dense de olur.
Yapmaları gereken ve istenilen “zammı reddetmek…”
Yapmaları gereken bu da yapacakları ne olacak?
Onu da bugün göreceğiz…
Umarız birilerinin dediklerini değil de vicdanlarının dediklerini dinlerler.
