Eskişehir’in merkezindeki Dede Korkut Parkı, son dönemde peş peşe düzenlenen organizasyonlarla yeniden gündemde. Bir etkinlik sona eriyor, diğerinin hazırlığı başlıyor. Peki, vatandaşın ortak kullanım alanı olan bu parkın ticari organizasyonlara açılmasına kim karar veriyor?
Eskişehir’de son dönemde festivallerin yeni adresi Dede Korkut Parkı mı oldu? Bu soruyu sormak için artık yeterince nedenimiz var.
Şehrin merkezinde, Sümer Mahallesi’nde bulunan Dede Korkut Parkı, Eskişehirlilerin nefes aldığı, yürüyüş yaptığı, dinlendiği ve aileleriyle vakit geçirdiği önemli kamusal alanlardan biri. Ancak son dönemde parkın kullanım amacı üzerinden tartışılması gereken yeni bir tablo ortaya çıktı.
Eskişehir Erzurumlular Kültür ve Dayanışma Derneği tarafından düzenlenen Erzurum Gastronomi ve Memleket Günleri, 4-8 Kasım tarihleri arasında Dede Korkut Parkı’nda gerçekleştirildi. Henüz bu organizasyonun yankıları sürerken, şimdi de 13-15 Kasım tarihlerinde Eskişehir Karadeniz Festivali’nin aynı adreste düzenlenmesi planlanıyor.
Bir başka ifadeyle Dede Korkut Parkı, art arda gerçekleştirilen gastronomi ve yöresel ürün organizasyonlarının adresi haline geliyor.
Elbette farklı şehirlerin kültürlerinin tanıtılmasına, yöresel lezzetlerin Eskişehirlilerle buluşturulmasına kimsenin itirazı yok. Kültürel etkinlikler, konserler ve festivaller bir şehre hareketlilik kazandırabilir. Ancak burada tartışılması gereken konu festivallerin kendisi değil, bu organizasyonların nerede, hangi yetkiyle ve hangi şartlarda gerçekleştirildiğidir.
Parkın kullanım yetkisi kimde?
Öncelikle yanıt bekleyen çok temel bir soru var: Dede Korkut Parkı’nın kullanım ve tasarruf yetkisi hangi kurumda?
Bu alanı bir dernek ya da organizasyon şirketi ticari faaliyetlerin yürütüldüğü bir etkinlik alanı olarak kullanmak istediğinde başvuruyu hangi kuruma yapıyor? İzin veren makam kim? Organizasyonun süresi ve kapsamı hangi ölçütlere göre belirleniyor?
Kamuya ait bir alanın ticari organizasyonlara açılması söz konusuysa bunun hukuki dayanağının, kullanım koşullarının ve varsa tahsis ya da kiralama bedelinin kamuoyuyla paylaşılması gerekir.
Erzurum Gastronomi ve Memleket Günleri için hangi kurumdan izin alındı? Organizasyonun gerçekleşmesi karşılığında herhangi bir kullanım bedeli ödendi mi? Ödendiyse bu bedel ne kadar? Stantları kim tahsis etti, stant ücretlerini kim topladı ve organizasyonun ticari boyutundan kimler yararlandı?
Bunlar cevapsız bırakılabilecek sorular değil.
Üstelik konu ilk kez gündeme gelmiyor. Dede Korkut Parkı’nın mülkiyet ve işletme hakkına ilişkin daha önce TBMM’ye yazılı soru önergesi de sunuldu. Parkın farklı bölümlerinin hangi kurumların sorumluluğunda olduğu ve kamu alanlarının kullanımına ilişkin usuller sorgulandı. Dolayısıyla bugün yaşanan tartışma, daha önce de açıklığa kavuşturulması istenen bir konunun devamı niteliğinde.
Bir de meselenin doğrudan vatandaşları ilgilendiren boyutu var.
Dede Korkut Parkı’nın bulunduğu Sümer Mahallesi, Eskişehir’in yerleşim düzeni ve konut dokusuyla öne çıkan bölgelerinden biri. Parkın çevresinde yaşayan vatandaşlar açısından burası yalnızca bir etkinlik alanı değil, aynı zamanda günlük yaşamın bir parçası.
Festival organizasyonlarıyla birlikte artan insan hareketliliği, müzik ve ses yoğunluğu, trafik, park yeri ihtiyacı ve çevresel etkiler bölge sakinlerinin yaşamını doğrudan etkileyebiliyor.
Bölge sakinlerinden gelen şikâyetler de dikkate alınmalı. Birkaç gün süren organizasyonlar, etkinliğe katılanlar için eğlenceli bir buluşma olabilir. Ancak aynı organizasyonun hemen yanında yaşayan vatandaşlar için gürültü, yoğunluk ve günlük yaşamın aksaması anlamına gelmesi de mümkün.
Peki, bu etkinlikler planlanırken çevrede yaşayan vatandaşların görüşleri alınıyor mu? Ses düzeni, etkinlik saatleri, trafik ve otopark konusunda bir değerlendirme yapılıyor mu? Parkın diğer kullanıcılarının hakları nasıl korunuyor? Bir etkinliğin düzenlenmesine izin verilmesi, çevresindeki vatandaşların bütün rahatsızlıkları kabullenmek zorunda olduğu anlamına gelmemeli.
Festivalin değil, şeffaflığın peşindeyiz
Şimdi Dede Korkut Parkı’nda yeni bir organizasyonun hazırlığı var. 13-15 Kasım tarihlerinde düzenlenecek Karadeniz Festivali ile birlikte park bir kez daha yöresel ürünlerin, stantların ve etkinliklerin adresi olacak.
Peki, bunun devamı gelecek mi? Dede Korkut Parkı bundan sonra her ay farklı bir şehrin gastronomi ve memleket günlerine mi ev sahipliği yapacak? Parkın kullanımına ilişkin belirlenmiş bir takvim, kapasite sınırı veya organizasyon kriteri var mı?
Eskişehir’in kültürel etkinliklere ihtiyacı var. Ancak bu ihtiyacın karşılanacağı alanların seçimi de en az etkinliklerin kendisi kadar önemli.
Dede Korkut Parkı’nın sürekli ticari organizasyonlara açılması planlanıyorsa bunun kamuoyuna açık bir politikası olmalı. Hangi etkinliklere, hangi koşullarda izin verileceği, alanın ne kadar süreyle kullanılacağı, elde edilen gelirin nereye aktarılacağı ve vatandaşların mağduriyetinin nasıl önleneceği bilinmeli.
Çünkü mesele Erzurum’un, Karadeniz’in ya da başka bir şehrin kültürünü Eskişehir’de tanıtması değil. Mesele, hepimizin ortak kullanımındaki bir alanın hangi kurallarla ve kimin kararıyla ticari organizasyonlara açıldığı.
Dede Korkut Parkı bir festival alanı mı, yoksa Eskişehirlilerin ortak yaşam alanı mı?
Belki de artık bu sorunun cevabını verme zamanı gelmiştir.
