Ramazan, İslam inancına göre Muhammed'e Kur'an ayetlerinin inmeye başladığı, aynı zamanda Müslümanlarca oruç tutulmaya ve terâvih namazının kılınmaya başlandığı aydır. Bu ayda oruç tutmak, İslam'ın beş temel şartından biridir.
2026 yılında Ramazan ayı, 19 Şubat 2026 Perşembe günü başlayacak. İslam âlemi için büyük önem taşıyan ilk sahur heyecanı ise 18 Şubat'ı 19 Şubat'a bağlayan gece yaşanacak. Müslümanlar, 19 Şubat Perşembe günü yılın ilk iftarını yaparak oruç ibadetine başlayacaktır.
İslam Âleminin kutsal ayı Ramazan, rahmet, feyiz, bolluk ve bereket ayıdır. Bu ayda akıldan ziyade kalp hissedar olduğu için daha fazla zikir, şükür, tefekkür, ibâdet, hayır ve salih amel peşinde koşmak gerekir.
Kuran’ ı Kerim’de, "O Ramazan ayı ki, insanları irşad için, hak ile batılı ayırt eden, hidayet ve deliller halinde bulunan Kur' an onda indirildi. Onun için sizden her kim bu aya erişirse oruç tutsun. Kim de hasta veya yolculukta ise tutamadığı günler sayısınca diğer günlerde kaza etsin. Allah size kolaylık diliyor, zorluk dilemiyor. Bir de o sayıyı tamamlamanızı ve size gösterdiği doğru yol üzere kendisini yüceltmenizi istiyor. Umulur ki, şükredesiniz!" (Bakara suresi 185. ayet)
Oruç ibadetinde, birçok hikmet maddi ve manevi pek çok faydaları vardır. Müslüman orucu, Allah’ın rızası için tutmakla beraber, bize sağladığı faydaları da bilmek ve değerlendirmek durumundadır. Peygamberimiz (sav): “Her şeyin bir zekâtı vardır. Cesedin zekâtı da oruçtur.” demiştir.
Nitekim İmam-ı Rabbani buyuruyor ki: “Mübarek Ramazan ayı, çok şereflidir. Bu ayda yapılan, nafile namaz, zikir, sadaka ve bütün nafile ibadetlere verilen sevap, başka aylarda yapılan farzlar gibidir. Bu ayda yapılan bir farz, başka aylarda yapılan yetmiş farz gibidir. Bu ayda bir oruçluya iftar verenin günahları af olur. Cehennemden azat olur. O oruçlunun sevabı kadar, ayrıca buna da sevap verilir. O oruçlunun sevabı hiç azalmaz.” demiştir.
Ramazan ayı boyunca din adamları, Orucun maddi ve manevi faydalarını, mantıklı bir şekilde halkla paylaşmalıdır. Oruç tutmayanları eleştirmek yerine, onların anlayacağı dille, orucun fazileti anlatılmalıdır. Oruç tutmayanlara, hoşgörü ile yaklaşılmalı, onları İslam’dan uzaklaştıracak, tavır ve davranışlarda da kaçınılmalı, bilakis onları kazanmak için uğraş verilmelidir.
Hatırlıyorum da yıllar önce, Ramazan ayında oruç tutmayan bir arkadaş,” Bu kadar nimetin için de aç duruyorsun, sana acıyorum… “ demişti. Kendisine, niçin oruç tutuğumu, orucun maddi ve manevi faydalarını, özellikle de insan ve toplum için ne ifade ettiğini, onun anlayacağı bir dille anlattım. Mahcup oldu. Ve “ Bunlar için oruç tutuyorsan, özür dilerim” diyerek doğru düşünceyi benimsemişti.
Oruçlu insan, disiplin içine girip dilini ve diğer organlarını haramlardan korur. Yalan, gıybet, dedikodu gibi yasaklar, orucu bozmazsa da orucun fazilet ve sevabına mani olur. Onun için de oruçlu insan, her türlü olumsuz davranışlardan uzak durur.
Oruç insanda, sorumluluk duygusunu geliştirir. İnsan, her türlü kötülüklerden uzaklaşır. Ramazan ayında insan, yoksulların çektiği açlık ve sıkıntıyı gereği gibi anlar. Onların çektiği acıyı yüreğinde duyar, açlığın ne olduğunu bizzat tatmış olur. Yokluk içinde kıvranan, fakirlerin sıkıntılarını içinde duyarak, şefkat ve merhamet duyguları gelişir. Bunun sonucu olarak da fakirlere yardım elini uzatarak sıkıntılarını giderir,
Ramazan, toplumun huzur ve mutluluğuna katkıda bulunur. Oruç, insana sabırlı olmayı öğretir. Ahlakımızı güzelleştirir. Oruç, insanın daha sağlıklı olmasını sağlar. Nitekim Hz. Muhammed (sav),” Oruç tutunuz, sıhhat bulursunuz” demiştir.
Nobel Tıp Ödülünü kazanan Dr. Carrel, “L’Hamme, Cet İnconnu” adlı eserinde oruç sırasında organizmalarda, depo edilmiş besin maddelerinin harcandığını, sonradan bunların yerine yenilerinin geldiğini, böylece bütün vücutta bir yenilenme olduğunu anlatır.
Yine Fransız profesörü Moulin’ de, “İslam dünyasının en yararlı kurumlarından biri oruçtur. Oruç, bedenin hem fiziksel, hem ruhsal dinlenişidir. Dokuları temizler, birikmiş toksinleri, zehirleri atar. Müslümanlar böylece her yıl bir ay bedenlerini dinlendirirler... Hıristiyan dininde orucun bulunmaması büyük bir kayıptır.” demiştir.
Oruç, sadece yemeyi içmeyi bırakmak değildir. Aynı zamanda kötülüklerden de uzaklaşmaktır. Nefsimize hâkim olup, yiyecek ve içeceklerden uzak kalırız. Dil yalandan, eller haram işlerden, gözler harama bakmaktan, kulaklar, yalan ve dedikodu dinlemekten uzaklaştırılarak oruçtan nasip alınır.
Ramazan sabır, ibadet, mağfiret, rahmet ve bereket ayı olup, zekât malı, oruç da, bünyeyi temizler, onu sağlığa kavuşturur. Tüm vücudu rahatlatan, yenileyen bir ibadettir. Sadece fiziksel değil manevi olarak da insanın güçlenmesini, nefsini köreltmesini sağlar. İnsanı arzu edilmeyen köklü alışkanlıklarından temizler. En önemlisi de, iyi huylar kazandıran, bir ahlak eğitimidir.
Ramazan-ı Şerif’iniz mübarek olsun!
